جليل عرفان منش

130

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

جعفر عليه السّلام شنيدم كه به نقل از پدران بزرگوار « 25 » خود از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و آن جناب از جبرئيل نقل كرد كه گفت از خداوند عزّ و جل شنيدم : « لا إله الّا اللّه » قلعهء من است ، پس هر كس داخل شود در قلعهء من ايمن است از عذاب من . چون راحله قدرى راه پيمود آن جناب فرمود : ولى با شروط لا إله الّا اللّه ، و من ( ولايت حضرت على بن موسى ) از شروط لا إله الا اللّه هستم . شيخ صدوق مىافزايد : از شروط لا إله الا اللّه اقرار كردن از براى حضرت رضا عليه السّلام است به اين كه او است امام بر بندگان از جانب خداى عزّ و جل و واجب است اطاعت ايشان . « 26 » على بن عيسى اربلى در كشف الغمّة فى معرفة الائمة ، مىنويسد : در يكى از كتابها كه اينك نام آن را به خاطر ندارم نوشته بود عماد الدين محمّد بن ابى سعيد بن عبد الكريم بن هوازن در محرم سال 596 از حاكم ابو عبد اللّه نيشابورى در تاريخ نيشابور روايت كرده كه على بن موسى الرضا عليه السّلام با كجاوه‌اى وارد نيشابور شد كه ساز و برگ آن از طلا و نقره بود . در اين هنگام ابو ذرعه و محمّد بن اسلم طوسى كه از حافظان بزرگ حديث و از رجال علم بودند در وسط بازار جلو مركب آن حضرت را گرفته و گفتند : تو را به حق پدران و دودمان بزرگوارت ، چهرهء مباركت را باز كن و از پدرانت براى ما حديثى نقل نما . در اين هنگام مركب آن حضرت متوقف شد و سايبان به كنار رفت و ديدگان مسلمانان از جمال مبارك و طلعت روشن او منوّر شد . مردم همگان از جاى خود برخاسته و به احترام آن جناب ايستادند . گروهى از مردم گريه مىكردند و جماعتى فرياد هلهله و شادى برآورده و دسته‌اى جامه‌هاى خود را پاره نمودند ، عده‌اى خود را به خاك افكنده و بعضى افسار استرش را مىبوسيدند و تعدادى سرهاى خود را بلند كرده به جايگاه آن جناب مىنگريستند . اين ازدحام و غوغا تا هنگام ظهر به طول انجاميد و اشك از ديدگان مردم جارى بود . فريادها خاموش شد در اين وقت كه سكوت همه جا را فرا گرفت علما و اهل فضل فرياد برآوردند كه اى گروه مردم بشنويد و گوش فرا دهيد و فرزند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را اذيّت نكنيد . حضرت رضا عليه السّلام حديثى املا فرمود و حدود بيست و چهار هزار قلم به

--> ( 25 ) - در عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، به ترتيب نام سلسله راويان عليهم السّلام آمده است . ( 26 ) - شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، 2 / 375 .